Tannines worden vaak gebruikt om het profiel van een wijn te beschrijven, maar hun rol of wat ze zijn wordt meestal niet goed begrepen. In één zin drogen tannines je mond uit - ze zijn meestal het meest merkbaar nadat je een slok hebt genomen. Hoe groter, brutaler en roder de wijn is, hoe meer ze waarschijnlijk aanwezig zijn.
In dit artikel leggen we alles uit wat je moet weten over tannines, hoe je ze kunt waarderen en wat ze eigenlijk bijdragen aan je wijn.
Wat zijn tannines?
De definitie van tannines
Tannines zijn chemische verbindingen die in planten voorkomen. Ze zijn belangrijk om planten te beschermen tegen roofdieren en kunnen bijdragen aan de groei van planten. Daarom is het niveau van tannines in een plant ook een belangrijke factor bij het bepalen van het oogstmoment. Naar verluidt komt het woord 'tannine' ook van het proces 'looien', omdat tanninerijke plantenextracten traditioneel worden gebruikt om leer te looien.
Hoe tannine in wijn werkt
Wanneer je een wijn proeft, dragen tannines twee dingen bij: bitterheid en wrangheid. Bitterheid is een smaak, terwijl wrangheid meer een textuur is, meestal gedefinieerd als hoe droog je mond aanvoelt na een slok wijn. In het grote geheel van wijn dragen tannines ook bij aan veroudering. Als een rode wijn ouder wordt, verdwijnen de tannines en wordt het bittertje zachter, waardoor diepere smaken naar voren komen.
Waar komen tannines vandaan?

Tannines in druiven
In druiven zijn tannines vooral aanwezig in de schil, pitten en steeltjes. Daarom zijn rode wijnen tanninerijker dan witte wijnen. Witte druiven worden zelden gefermenteerd met hun schil, terwijl rode wijnen gemaakt kunnen worden met de steel, pit en schil erbij.
Technieken voor het wijnmaken
Tijdens het wijnmaken logen de tannines in het druivensap, wat structuur en textuur toevoegt. Verschillende vinificatieprocessen hebben invloed op het tannineniveau - bijvoorbeeld hoe zwaar de druiven zijn gemacereerd (met andere woorden, hoeveel ze zijn "gestampt"), of de steeltjes erin of eruit zijn gelaten tijdens de gisting en hoe lang de wijn rijpt in eikenhouten vaten.
Tannines buiten de druiven
Naast de druiven zelf zijn tannines ook aanwezig in de wanden van eikenhouten vaten. Hoe lang een wijn rijpt in deze vaten is een andere belangrijke factor. Na verloop van tijd sijpelen er eikenhouten tannines in het mengsel, die een kenmerkende bittere, bijna leerachtige smaak toevoegen en mogelijk het rijpingspotentieel van de wijn in de fles verhogen.
Wanneer we modewoorden als "nieuw eiken" of "gebruikte eiken vaten" zien, geeft dit ons ook hints over hoe de tanninestructuur van een wijn is, of wat het doel van de wijnmaker was met deze specifieke wijn. Nieuw gemaakte eikenhouten vaten leveren meer tannines, met een meer rauw, bitter profiel, terwijl eikenhouten vaten die al gebruikt zijn voor de gisting subtielere tannines bieden. Daarom gebruiken wijnmakers vaak een mix van zowel nieuwe als oude vaten, omdat ze op zoek zijn naar een evenwichtig niveau van tannines.
Hoe tannines de smaak van wijn beïnvloeden

Scherpte en bitterheid
Heb je ooit een kopje zwarte thee gezet en vergeten het theezakje eruit te halen, of ben je het helemaal vergeten? Als je het koude kopje thee later probeert te drinken, merk je dat het ongelooflijk sterk is en dat de smaak bitter is en je mond lichtjes plopt (deze sensatie is astringentie). Dat is de invloed van tannines, die na verloop van tijd uit de theebladeren sijpelen, en het is een goed voorbeeld om te begrijpen hoe ze in wijn werken.
Of je van tannines houdt, is persoonlijk. Sommige mensen vinden het lekker in de mond, anderen niet, en voor sommige mensen kunnen te veel tannines hun maag van streek maken. Ze zijn echter een uitstekende indicator voor hoe lang een wijn kan rijpen.
In jonge versies van veel wijnen, zoals de beroemde Barolo uit Noord-Italië, kunnen de tannines te sterk zijn om aangenaam te zijn. Een goed uitgebalanceerde hoeveelheid tannines (wat niet per se veel hoeft te betekenen) wordt dus vaak gezien als een teken van kwaliteit en of de wijn klaar is om van te genieten.
Tannines en eten bij elkaar
Er is een reden waarom rode wijnen, vlees en kaas bij elkaar passen, en dat komt grotendeels door de tannines. Wanneer we eten en drinken, binden tannines zich met de eiwitten en vetten in voedsel en worden ze door hen geabsorbeerd. Dit creëert een symbiotische relatie - je wijn wordt minder samentrekkend, waardoor diepere smaken naar voren komen en hele nieuwe aspecten van de wijn worden onthuld. Aan de andere kant reinigen de tannines je gehemelte ook van vetten en proteïnen, waardoor de echte smaak van het vlees, de kaas of wat je dan ook aan het eten bent naar voren komt. Tanninerijke wijnen doen het bijzonder goed bij eiwitrijk en vet voedsel, terwijl wijnen met weinig tannine kunnen worden bewaard voor lichtere maaltijden.
Soorten wijn en hun tanninegehalte

Door de dikte van hun schil, hun stengels of gewoon de omgeving waarin ze groeiden, zijn sommige druiven van nature tanninerijker dan andere. In dit gedeelte zullen we een aantal van de meest iconische voorbeelden van elk tannineniveau verkennen en je wat modewoorden geven om te proberen te beschrijven hoe ze aanvoelen. Disclaimer: ze zijn misschien niet logisch totdat je ze zelf proeft.
Wijnen met hoge tannines
Enkele van de bekendste wijnen met een hoog tanninegehalte zijn cabernet sauvignon, barolo, sangiovese, mourvèdre en malbec. Waarom hebben deze wijnen meer tannine dan andere? Laten we Nebbiolo (gebruikt om Barolo en Barbaresco wijnen te maken) als voorbeeld nemen; deze druif wordt algemeen beschouwd als de meest tanninerijke wijndruif ter wereld. Zijn thuis is Piemonte, een koele en mistige regio met relatief arme bodems. Deze omstandigheden leiden tot druiven met dikke schillen - en dat niet alleen, Nebbiolo druiven zijn relatief klein in vergelijking met andere wijndruiven, dus de verhouding tussen pulp en schil is hoog. Dit, in combinatie met de keuze van de wijnmaker om de schillen tijdens de gisting te laten zitten, is de belangrijkste reden waarom Barolo en Barbaresco als zeer tanninerijk en monddroog worden ervaren. Om "de koning van de rode wijn" uit te proberen, raden we deze Barolo van G.D. Vajra die een perfect voorbeeld is van een wijn met veel tannine. De tannines worden vaak omschreven als "grippy" of "chewy", wat een heerlijke textuur toevoegt aan elke slok.












